باز شدن مرموز گره مرگ اروپایی (گره هشت تخت)

23 مارس 2016

منبع:

http://www.rockandice.com/climbing-accidents/euro-death-knot-mysteriously-fails

ترجمه: سلمان محمدی

گره هشت مدل گره مرگ اروپایی (EDK=Euro-Death Knot) سمت چپ شاید در مقایسه با گره خفت EDK مطمئنتر بنظر برسد اما این گره وقتی تحت بار قرار میگیرد (مثل هنگام اتصال دو طناب برای فرود یا اتصال دو سرطناب برای درست کردن اسلینگ) بار وارده دو رشته طناب موجود در گره را از هم جدا میکند (تصویر سمت راست) و موجب غلط خوردن یا "واژگونی" (معکوس شدن) گره میشود. بطور بالقوه گره EDK میتواند به واژگون شدن ادامه دهد تا جایی که دو انتهای طناب همدیگر رها میکنند.

آن روز در ماه ژانویه دو یخنورد کولورادویی (که میخواهند ناشناس بمانند) اولین صعود خود را بصورت برنامه ریزی شده در یک دره نسبتاً ناشناس و تند در راگیدز ویلدرنس در کولورادو غربی شروع کرد. بعد از 62/7 متر سرطناب دریافت که یخ برای کارگذاشتن پیچ یخ زیادی نازک است اما به صعود خود ادامه داد و در ارتفاع 23 متری جای خوبی برای نصب پیچ یخ پیدا کرد. اما در یک طول 70 متری دیگر جایی برای نصب میانی دیگری پیدا نکرد. با نبود کارگاه و پایان طناب از حمایتچی خواست تا از حمایت خارج شود و سرطناب همچنان به صعود خود ادامه داد.

نومید از یک کارگاه سرطناب یک سنگ گرانیت لرزانی دید که احتمالا آنجا پرتاب شده بود. بطرف آن رفت و ستون سنگی را با قلاب کردن ابزار و بعد با کشیدن امتحان کرد. با همه شکی که داشت آنرا مناسب دید و یک طنابچه 6 میلیمتری را دور آن انداخت و دو سر آن را با گره هشت تخت (یک نوع از گره مرگ اروپایی EDK) دو سر آنرا به هم گره زد. یک کارابین به آن زد و طناب را به کارابین زد. بیشتر قصد داشت با استفاده از آن پائین برود و تا آنجا که ممکن بود وزن کمتری به کارگاه میانداخت.

وقتی به عقب خم شد و وزن را روی طناب انداخت (چون این کار برای سه متر اول بخاطر تند بودن مسیر اجتناب ناپذیر بود)، سقوط کرد.

- "اول فکر کردم کارگاه در رفته و من مرده ام"

بطور معجزه آسایی 5/4 متر بعد سرپا روی یک نوار برفی نرمی که در سطحی جمع شده بود متوقف شد. آسیبی ندیده بود غیر از دو نیش وامپیر مانند کرامپون که در رانش فرو رفته بود. مجدداً بالا رفت تا ببینند سنگ توی برف در آمده یا نه اما دید سنگ سرجایش هست. اما گره سالینگ طناب بلوک باز شده.

آنرا مجددا با ی گره هشت دولا بست. این دفعه گره تحمل مرد و او توانست تا پیچ یخ پایین بایید و طناب را کشید و با بستن آن به پیچ یخ به پائین فرود رفت.

آنالیز

خیلی از سنگنوردان گره هشت تخت (گره مرگ اروپایی) را دوست دارند و بر این باورند که این گره برای بستن دو رشته طناب به همدیگر بهترین گره است چون هم راحت است و هم پروفیل کو.چکی دارد که در فرود با طناب دولا هنگام کشیدن طناب احتمال گیر کردن پائین آن کمتر است . با این حال این گره میتواند معکوس شود و غلط بخورد ( یا بقول معروف واژگون شود)، و اگر دنباله های گره باندازه کافی بلند نباشد گره EDK میتواند تا انتها غلط بخورد و کاملا باز شود.

هر چند گره هست نوع EDK که این شخص در این حادثه استفاده کرده ممکن است ایمن تر از گره خفت استاندارد EDK بنظر برسد اما در واقع احتمال غلط خوردن و باز شدن آن بیشتر است.

اما عملا گره EDK از هر نوع که باشد اگر درست گره زده شده باشد باز شدن آن بر اثر وزن بدن غیر ممکن است. نتیجه گیری منطقی این است که گره در این حادثه درست اجرا نشده بود. با این حال این کوهنورد میگوید: " احتمال این که من اسم خودم را درست هجی نکنم بیشتر از احتمال گره زدن اشتباه EDK است". وی میگوید گره را کنترل هم کرده بوده و خوب بنظر میرسیده و صدها با این گره را بدان شکل اجرا کرده بوده:" دنباله15 تا 30 سانتیمتری، بسته به شرایط."

حداقل 4 حادثه ( 2002 زیون، 1997 گراند تتون پارک ملی، 1995 بیگ کتانوود کنیون، و 1994 سنکا راک) با سه کشته به گره EDK نسبت داده شده است. سه تا از این حوادثه به گره هشت نوه EDK مربوط میشود؛ و یکی هم به باز شدن گره خفت مسطح. اگر این حادثه اخیر هم ناشی از باز شدن خودبخودی EDK میبود مثال نادری میشد که کوهنورد خودش زنده مانده تا خو داستان را تعریف کند. این مورد گواه بر این امر است که باید در مورد قابل اطمینان بودن EDK بیشتر تحقیق شود.

پیشگیری

هر گره سنگنوردی باید در هر دفعه بصورت کاملا صحیح گره زده شود. جایی برای خطا نیست! در این مورد شاید گره EDK غلط خورده و این کار را آنقدر ادامه داده تا اینکه گره باز شده اما این نامحتمل است. حتی اگر این اتفاق می افتاد حادثه با استفاده از یک گره مطمئن تر مثل هشت دولا که سنگنوردان سرآخر استفاده میکنند بسادگی قابل اجتناب بود.

بسیاری از سنگنوردان از EDK و نوع هشت آن برای اتصال طنابهای فرود استفاده میکنند. اگر شما هم از EDK استفاده میکنید، از نوع حفت استفاده کنید و روی طناب دو گره EDK پشت سر هم بزنید و دنباله های 30 سانتیمتری برای آن بگذارید. حتی در این صورت در حالیکه گره های دیگری هستند که احتمال باز شدن آنها کمتر است دلیلی برای استفاده از EDK برای درست کردن اسلینگ یا کارگاه فرود وجود ندارد.

شکی نیست که برخی سنگنوردان همچنان EDK را بعنوان گره محبوب خود نگه خواهند داشت و بر این باور خواهند بود که اگر این گره درست زده شود و مرتب شده باشد و اگر دنباله های بلند برای آن بگذارند و برایش بکاپ بزنند گره امنی خواهد بود. اما باز هم دفاع از کیفیت یک گره به این شکل و قرار دادن یک پست در سایت دره نوردی مانند این است که بگوییم: " خیابان امن است تا زمانیکه یک جلیقه ضد گلوله بپوشیم و یک مسلسل همراه داشته باشیم."

صرف نظر از خدو گره این سنگنورد اشتباه اساسی که داشت اعتماد به یک اسلینگ و یک کارابین بود. وی طنابچه کافی برای بریدن و درست کردن دو اسلینگ داشته تا کارگاهش دو اسلینگ داشته باشد. حتی اگر گره باز میشد اسلینگ اضافی مانع بروز خحادثه میشد. مهم نیست که چقدر تجربه دارید افزونگی را برای خود به یک عادت تبدیل کنید. به ملائک محافظ و اتکا نکنید و برف متکی نباشید.

این مقاله در مجله Rock and ICE شماره 233 (آوریل 2016) منتشر شده است.

+ نوشته شده توسط سلمان محمدی در چهارشنبه هجدهم مرداد ۱۳۹۶ و ساعت 16:23 |