شکستن کارابین هنگام استفاده از ابزار هشت

نویسنده: نویل مک میلان

ترجمه: سلمان محمدی

http://theuiaa.org/documents/safety/Karabiner_Breakings_when_using_a_Figure-of-eight.pdf

مقدمه

دهها سال است سنگنوردان از هشت فرود بعنوان ابزار استاندارد فرود استفاده میکنند. هم متخصصان و هم تازه کارها آنرا با یک کارابین پیچدار به هارنس یا کمر خود وصل میکنند وصل میکنند و تاکنون مشکلی در این مورد گزارش نشده است. درسته، حوادث زیادی هنگام فرود پیش آمده بدلیل ناکافی بودن نقاط کارگاهی یا پاره شدن طناب یا فرار انتهای طناب از ابزار یا از دست دادن کنترل طرف آزاد طناب و غیره رخ داده است. اما تا 5 سال قبل هیچ گزارشی از شکست ابزار هشت یا کارابین اتصال آن وجود نداشت.

تا اینکه در سال 1995 یک سنگنورد خوش شانس که هشت فرودش اهرم شده و قفل کارابین اتصال را باز کرده بود هنگام فرود شانس آورد و از حادثه جست چون هشت فرود نتوانسته بود از کارابین خارج شود. سال بعد از این حادثه یک دانش آموز در یک مرکز تفریحی بد خوش شناس نبود و هشت فرودش اهرم شد و ااز کارابین اتصال رها شد و 40 متر سقوط کرد و جان باخت. قبل از خشک شدن مرکب گزارش و آنالیز این حادثه در سال 1997 حادثه دیگری به همین شکل در آلمان اتفاق افتاد. این دفعه حادثه هنگام حمایت با ابزار هشت رخ داده بود. یک سنگنورد در صعودی ورزشی سقوط کرد و کشش ناگهانی طناب باعث شکسته شدن کارابین و رها شدن هشت فرود شد و کارابین را با زبانه باز روی هارنس حمایتچی بجا گذاشت. در واقع مشکل از ابزار هشت نبود بلکه به نوع کارابین پیچدار سنگنورد مربوط میشد که توان لازم برای تحمل عملکرد اهرمی هشت فرود را در وضعیتهای غیرعادی را نداشت و مانع وقوع وشعیتهای نابهنجار نشد. اما اثر اهرمی تنها به هشت فرود محدود نمیشود. اخیرا همین وضعیت شکستن کارابین ئر تثر عمل اهرمی یک سیستم جذب انرژی رخ داد. (رجوع کنید به مقاله شارلت[1])

اولین شکست- خوش شناسی و نجات

سنگنوردی کارگاهی را برای حمایت قرقره ایی در بالا مسیر با یک طول طناب دایر کرد. سپس آماده فرود شد. وی هارنس X بلک دایموند بر تن داشت.

ساختار هارنس ممکن است جالب توجه باشد، زیرا بعضی از هارسهای بلک دایمون و مشخصا مدل BOD فاقد حلقه حمایت هستند. ای حلقه حلقه های پا را به حلقه کمر وصل میکند. هنگام خرید به توصیه شده بود برای فرود این حلقه ها را با یک کارابین به هم وصل کند؛ این توصیه به همه کسانیکه هارنس BOD میخرند میشود. بسته به سایز بدن سنگنورد این آرایش ابزار مانع گردش آزاد کارابین میشود و هنگام فرود آنرا محکم در یک وضعیت افقی نگه میدارد. هنگام شروع فرود که طناب بیشتر وضعیت افقی دارد تا عمودی بسته به جهت کارابین باعث میشو نیروی شدیدی به زبانه کارابین وارد شود و در نتیجه اهرم شده آنرا با شکستن دندانه غلاف قفل باز میکند (به شکل 1 نگاه کنید).

تصور این بود که این اتفاق در زمان شروع فرود بوجود آمده و سنگنورد در آن هنگام متوجه آن نشده. کمی پائین تر ضربه و تلق حس کرده و پائین را نگاه کرده تا ببیند به طناب فرود (شکل دو) متصل است یا نه. چون هنوز 30 متری با زمین فاصله داشته کمی نگران میشود اما خونسردی خود را حفظ میکند. خود را به طاقچه میرساند و کارابین را عوض میکند و در امنیت کامل به فرود خود ادامه میدهد.

مورد دوم- یک تلفات

دانشجوی آماتور مرکز تفریحی برای اولین بار در عمر خود فرود میرود. عصر آن روز همکلاسی هایش وی را متقاعد میکنند که فردای آن روز از یک پل فرود آزاد برود. پلی مدرن با ریلهای فولادی و مناسب برای دایر کردن یک کارگاه محکم. قرار بود از نرده های کناری پل که تا جاده باریکه پائین پل 40 متر ارتفاع داشت فرود برود. این دانشجو از یک هشت فرود معمولی با یک کارابین پیچدار استفاده میکرد و همانطور که یادش داده بودند طرف آزاد طناب را درست پشت کمر خود و نزدیک بدن خود نگه داشته بود و فرود را کنترل میکرد (شکل3). وی به عقب خم شد و خود را پائین داد و اعتماد به نفس وی باعث خطای او شد. خود را عقب کشید و در یک موقعیت عمودی قرار داد و برای ادامه کار مردد بود. همکلاسیها و مربی اش وی را متقاعد کردند که یکبار دیگر امتحان کند. او این کار را کرد اما اضطراب به وی غلبه کرد و دوباره خود را عقب کشید. هشت فرود و کارابین شل شدند (شکل 4) و هر دفعه که دوباره میخواست شروع کند مربی اش این دو ابزار را کنترل میکرد تا درست سرجایشان قرار بگیرند. سناریو چندین بار تکرار شد تا اینکه بالاخره جرات به خرج داد و شروع به فرود رفتن کرد. از بدشانسی کار را چنان سریع انجام داد که مربی فرصت نکرد آرایش ابزار هشت و کارابین وی را اصلاح کند. وقتی شروع به فرود کرداینهر دو ابزار در یک وضعیت غیر عادی (شکل 5) قرار گرفتند و وزن بدنش نیروی کافی برای اهرم کردن هشت فرود و شکستن دندانه غلاف قفل و بازکردن کارابنی را ایجاد کرد. هشت فرود از کارابین رها شد و او با دستان خود روی طناب تنها ماند. وی بخاطر جراحات وارده در اثر سقوطی 40 متری و اصابت به جاده جان خود را از دست داد.

وقتی برای اولین بار این نوع اتفاق بررسی میشد خیلی از افراد صاحب نظر معتقد بودند وضعیت غیر عادی نمیتوانسته آنقدر طول کشیده باشد که منجر به این حادثه شود. اما آزمایش نشان داد که این امر امکان پذیر است و برای اثبات میتوان آنرا تکرار کرد. بعلاوه با رو نیروی لازم برای ایجاد آزمایشگاهی ای حادثه تنها کمی بیشتر از وزن استاتیک سنگنورد و در محدوده وزن دینامیک وسی قرار میگیرد. غلاف قفل کارابینها تنها برای جلوگیری از باز شدن سهوی دهانه کارابین طراحی شده؛ و نمیتواند در برابر وضعیت اهرمی این شکلی که هشت فرود ایجاد میکند مقاومت کند.

مورد سوم- حمایت- نتیجه خوشبختانه فقط جراحتهای کوچک بود

این حادثه را پیت اسکوبرت[1] از آلمان گزار داده است. دو سنگنورد صعودهای ورزشی در یک روز گرم و آفتابی در یک تخته سنگی بودند. حماتچی از یک هشت فرود که با یم کارابین پیچدار به هارنس وصل کرده بود استفاده میکرد. روی زمین دراز کشیده بود داشت حمام آفتاد میگرفت و گرم صحبت با سنگنورد دیگر در همان نزدیکی بودو توجهی زیادی به نفر سرطناب نداشت. سرطناب پاندول شد و طناب سفت گردید و یک تلق ناگهانی در هارنس ایجاد کرد و طناب با سرعت در دستانش شتاب گرفت و چیزی که وی بعد از آن دبد هشت فرود بود که بسوی اولین میانی رفت.

خوشبختانه سرطناب فاصله زیادی با زمین نداشت و جلو سقوط خود را گرفت و با جراحاتی مختصر از این حادثه بالقوه خطرناک جان سالم به در برد.

پیامدها

در تمام این موارد هشت فرود در همان نقطه از طناب که هنگام حادثه بوده میماند. کارابین اتصال روی هارنس پیدا شده و دهانه آن باز است در حالیکه غلاف قفل در بالا سرجای خود قرار دارد. این علائم راوی این نوع حادثه است. اما خوبش این بود که هرگز این علائم دیده نمیشد زیرا پیامدهای بالقوه این نوع حادثه مرگبار است.

خوب چکار میتوان کرد؟

خیلی چیزکارها ممکن است؛ سوال این است که: "سنگنوردان آماده قبول چه چیزی هستند؟"

• برای حمایت نیازی به استفاده از هشت فرود نیست. هشت فرود برای فرود طراحی شده نه حمایت لذا استدلال این است که استفاده از آن برای حمابت سوء استفاده از این ابزار است.
• برای فرود باید یک گره پروسیک به هارنس وصل شود. این کار مانع وقوع وضعیت مذکور نمیشود اما یک بکاپ است برای چنین مواقعی. پروسیک میتواند بشکلی که در بسیاری از کتب درسی سنگنوردی آمده بالا یا پائین ابزار فرود قرار بگیرد.
• کارابین اتصال هشت فرود نباید همزمان به حلقه های پا و کمر متصل شود (رجوع به مقاله هروموس[2])
• تولید کنندگان کارابین فعلا در پی تولید کارابینهایی نیستند که غلاف پیچ شان در برابر اهرم شدن و بازشدنهای این چنینی مقاومت کند. اما هم اکنون کارابینهایی در بازار هستند که هشت فرود را در انتهای کارابین نگه میدارند و از وقوع وضعیت اهرم شدن جلوگیری میکنند. برای مثال کارابین DMM Belaymaster از این نوع کارابینها هستند.
• کارابین جایگزین برای اتصال هشت فرود به هارنس مبتواند کارابین استیل کوئیک لینک(شکل 6) یا مایلون رپاید باشد. درست است که استفاده از آن کار را کند میکند و خوشایند نیست اما احتمال وقوع اهرم شدن آن بوسیله هست فرود غیر محتملتراست.

• بالاخره اینکه شخص باید دقت زیادی در کار داشته باشد و مراقب باشد که هشت فرود و کارابین اتصال همیشه در وضعیت صحیح قرار داشته باشند و بویژه هنگام فرود بالای لبه یا دور برآمدگی همیشه تحت بار باشد. باید از پرش روی لبه خودداری کرد.

در پایان باید گفت کاری که سنگنورد انجام میدهد بر عهده خود اوست. اما هوشیاری نسبت به وقوع چنین وضعیتی و پیامدهای بالقوه آن باید سنگنورد را قادر سازد در مورد تجهیزاتی که استفاده میکند و روش کاربرد آنها در موقعیتهای خاص بهتر تصمیم بگیرد.

نویل مک میلان نویسنده این مقاله نماینده محلی کمسیون ایمنی و مدیر فنی زبان انگلیسی فدراسیون بین المللی کوهنوردی در بریتانیاست. وی رئیس کمیته فنی شورای کوهنوردی بریتانیاست و کار بررسی خطاهای تجهیزات ایمنی کوهنوردی در بریتانیا بر عهده این شورا میباشد.